Rozdział siódmy konstytucji poświęcony była prawom i obowiązkom obywateli. Odległe w systematyce konstytucji miejsce rozdziału o podstawowych prawach obywatelskich oficjalnie wyjaśniano potrzebą wcześniejszego scharakteryzowania istoty państwa i panującego ustroju, uzasadniając, że prawa i wolności jednostki stanowią funkcję określonego ustroju politycznego i społeczno-gospodarczego.
Wachlarz praw składający się z 22 artykułów zawierał m.in.: prawo do pracy, czyli do zatrudnienia za wynagrodzeniem według ilości i jakości pracy, prawo do wypoczynku, poprzez urzeczywistnienie ośmiogodzinnego dnia pracy oraz przez coroczne płatne urlopy, prawo do ochrony zdrowia oraz do pomocy w razie choroby lub niezdolności do pracy, prawo do nauki, prawo do korzystania ze zdobyczy kultury i do twórczego udziału w rozwoju kultury narodowej.
Konstytucja zapewniała w art. 66 o równych prawach kobiety i mężczyzny we wszystkich dziedzinach życia państwowego, politycznego, gospodarczego, społecznego i kulturalnego. Szczególną opieką i ochroną państwa otoczone było małżeństwo i rodzina, a dodatkowo szczególną troska otaczana była rodzina o licznym potomstwie (art. 67).
Prawo do równouprawnienia niezależnie od narodowości, rasy i wyznania przyznawał art. 69. Konstytucja zapewniała obywatelom wolność sumienia i wyznania (art. 70), również wolność słowa, druku, zgromadzeń i wieców, pochodów, manifestacji (art. 71), a także prawo zrzeszania się (art. 72) z ograniczeniem jednak, że tworzenie zrzeszeń i udział w zrzeszeniach, których cel lub działalność godzą w ustrój polityczny i społeczny albo porządek prawny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, jest zakazana.
Konstytucja Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (PRL) była konstytucją obowiązującą w Polsce od 1952 do 1989 roku. W jej ramach prawa i obowiązki obywateli były bardzo różne od tych, które obowiązują obecnie.
Obowiązki obywateli w PRL były bardzo szczegółowo określone w konstytucji i obejmowały m.in.:
- podporządkowanie się władzy ludowej i partii komunistycznej,
- pracę na rzecz dobra państwa,
- lojalność wobec państwa i jego instytucji,
- udział w wyborach i referendum,
- służbę wojskową.
Prawa obywateli były również określone w konstytucji, ale były one bardzo ograniczone w stosunku do obecnie obowiązujących. Prawa te obejmowały m.in.:
- prawo do pracy i zabezpieczenia socjalnego,
- prawo do ochrony zdrowia,
- prawo do edukacji,
- prawo do mieszkania,
- prawo do bezpiecznego i zdrowego środowiska.
Jednak te prawa były bardzo ograniczone przez rząd i partię komunistyczną, a wiele z nich było faktycznie pozbawione realnej mocy. Władza komunistyczna była bardzo represyjna i nie tolerowała sprzeciwu, co oznaczało, że wiele praw obywateli było faktycznie łamanych.